HFPC: przepisy ws. osób ubezwłasnowolnionych naruszają ich godność HFPC: przepisy naruszają godność osób ubezwłasnowolnionych.Fot. Archiwum

Przepisy odnoszące się do zasad umieszczania w domach pomocy społecznej (DPS) osób ubezwłasnowolnionych są niekonstytucyjne i naruszają godność tych osób - oceniła Fundacja Helsińska w opinii przesłanej Trybunałowi Konstytucyjnemu.

Według szacunków fundacji w DPS dla osób niepełnosprawnych intelektualnie i psychicznie może przebywać ponad 12 tys. osób całkowicie ubezwłasnowolnionych, zaś kolejne kilka tysięcy w innych typach DPS.

Zdaniem Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka zapisy ustawy o ochronie zdrowia psychicznego są "wyrazem przedmiotowego traktowania przez ustawodawcę osób z niepełnosprawnością intelektualną lub psychiczną oraz przekonania, że wola i preferencje takich osób nie mają absolutnie żadnego znaczenia".

"Przepisy te naruszają nie tylko wolność osobistą czy prawo do sądu osób ubezwłasnowolnionych, lecz przede wszystkim ich godność" - podkreślono w tej opinii. Według fundacji takie regulacje "są nie do pogodzenia z zasadą poszanowania godności ludzkiej, opartej przecież na idei, że każdy człowiek jest celem samym w sobie, a nigdy jedynie środkiem do osiągnięcia celu".

Fundacja przekazała swoją opinię do TK jako tzw. przyjaciel sądu w związku z rozprawą wyznaczoną przez Trybunał na wtorek 28 czerwca. Tego dnia TK w składzie pięciu sędziów ma zająć się złożonym w listopadzie zeszłego roku wnioskiem Rzecznika Praw Obywatelskich Adama Bodnara. Zaskarżył on regulacje odnoszące się do zasad umieszczania w DPS osób całkowicie ubezwłasnowolnionych.

Według RPO istniejące obecnie "gwarancje ochrony praw osób z niepełnosprawnością psychiczną lub intelektualną należy ocenić jako niewystarczające i nieskuteczne". W ocenie Rzecznika niezgodna z konstytucją jest regulacja pozwalająca, aby osoba z niepełnosprawnością intelektualną lub psychiczną - w zastępstwie której działa jej opiekun prawny - pozbawiona była możliwości kwestionowania orzeczenia sądu wyrażającego zgodę na umieszczenie jej w DPS.

Ponadto - jak dodał RPO - w przypadku ewentualnej poprawy stanu psychicznego osoba ubezwłasnowolniona umieszczona w DPS nie ma możliwości wystąpienia do sądu opiekuńczego o zmianę orzeczenia dotyczącego tego umieszczenia - w konsekwencji pobyt może mieć charakter bezterminowy.

W ocenie HFPC nie ma wątpliwości, że przymusowe umieszczenie osoby w DPS można uznać za formę pozbawienia wolności.

"Konsekwencją uznania przymusowego umieszczenia w DPS za formę pozbawienia wolności jest konieczność zagwarantowania osobom pozbawianym w ten sposób wolności odpowiednich praw proceduralnych" - zaznaczyła fundacja. Tymczasem - jak wskazała - obecnie brak jest takich gwarancji.

comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Rynekzdrowia.pl: dołącz do nas na Google+

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH