• Drukuj
• Komentarze

ACTA a leki - gdzie patent, gdzie podróbka

• Luiza Jakubiak/Rynek Zdrowia
• 26-01-2012 15:56

W Parlamencie Europejskim odbyła się debata członków komisji ds. rozwoju, na temat niebezpieczeństwa potraktowania w umowie ACTA leków generycznych jako podróbek. Prawnicy wskazują na ów możliwy problem jaki może pojawić się po wynikającym z przepisów ACTA wzmocnieniu ochrony patentowej leków innowacyjnych.

Poza wąskim gronem prawników i specjalistów z zakresu ochrony praw własności intelektualnej, do tej pory nikt o ACTA nie słyszał. Teraz - przeciwnie, w nadmiarze sprzecznych informacji trudno zorientować się o co chodzi.

Czym jest ACTA? Umową międzynarodową z zakresu praw autorskich, znaków towarowych i różnych aspektów własności przemysłowej, która będzie miała charakter nadrzędny wobec prawa krajowego.

Wzmocnienie ochrony

Jak podkreśla mec. Mariusz Kondrat z kancelarii prawno-patentowej KONDRAT, dla lepszego zrozumienia miejsca ACTA w międzynarodowym porządku prawnym i znaczenia dla praw własności intelektualnej, warto zestawić dokument z funkcjonującym do tej pory TRIPS, czyli porozumieniem w sprawie Handlowych Aspektów Praw Własności Intelektualnej, stanowiącym załącznik do układu Światowej Organizacji Handlu (WTO).

TRIPS określa minimalne standardy międzynarodowe w zakresie ochrony własności przemysłowej: przesłanki ochrony patentowej, znaku towarowego, przepisy dla wyłączności danych.

- TRIPS koncentruje się przede wszystkim na ustaleniu wspólnych minimów ochrony praw patentowych IP w aspekcie materialnym. ACTA dotyczy bardziej zapewnienia odpowiedniego poziomu egzekwowania praw IP. W niektórych przypadkach może służyć wzmocnieniu ochrony - mówi mecenas Kondrat.

Na sądowej ścieżce

W treści ACTA nie pojawia się słowo patent, mowa jest natomiast o prawach własności intelektualnej poprzez odesłanie do przepisów TRIPS, które obejmują kwestie patentowe.

Warto zwrócić uwagę na fakt, że ACTA różnicuje przepisy - część z nich ma charakter ogólny i odnosi się do wszystkich praw własności intelektualnej. Jednak, w części przepisów odnoszących się do pirackich towarów chronionych prawem autorskim i towarów oznaczonych podrobionym znakiem towarowym, ACTA powoduje ich zaostrzenie.

Jak tłumaczy mec. Mariusz Kondrat, ACTA nie ma charakteru normy self-executive, więc nie można bezpośrednio powoływać się na jej przepisy. Ponadto wymaga przyjęcia przez wszystkie strony umowy, w tym także Unię Europejską. Kolejnym etapem jest przeniesienie norm do odpowiednich przepisów wewnętrznych. Zanim więc przepisy znajdą praktyczne zastosowanie, minie dużo czasu. Ale podążają w kierunku, który może wzbudzać pewne obawy.

Najprostszy przykład pochodzi z pola walki patentowej między firmami innowacyjnymi i odtwórczymi. W momencie pojawienia się konkurencji generycznej dobrze sprzedającego się produktu innowacyjnego, koncern broniąc swoich interesów stara się "przyblokować" produkt generyczny - wchodzi na ścieżkę sądową i wnioskuje o zabezpieczenie roszczenia.

Będą i takie spory?

- Można sobie wyobrazić, że przy tendencji do wzmacniania ochrony praw własności intelektualnej i tworzenia różnych mechanizmów, które ułatwiają egzekwowanie tych praw, firmie innowacyjnej może być łatwiej uzyskać zabezpieczenie - rozważa mec. Kondrat, sygnalizując wspomniany na wstępie problem.

Czym jest zabezpieczenie i co oznacza, pisaliśmy na portalu rynekzdrowia.pl. Jeśli firma innowacyjna uważa, że patent zostaje złamany, przez co może stracić dochody z powodu konkurencji generycznej, to prowadzi spór patentowy, którego celem jest wykluczenie konkurencji z rynku.

W powództwie przeciwko podmiotowi odpowiedzialnemu leku generycznego występuje o zabezpieczenie roszczenia w postaci zakazu sprzedaży generyków, do czasu wydania prawomocnego wyroku.

Problem polega na tym, że jeśli sąd udzielił zabezpieczenia roszczenia, a firma generyczna wygra proces, to nikt nie zwróci jej strat spowodowanych brakiem obecności leku na rynku. A takie procesy potrafią toczyć się latami. 

Czytaj więcej:    patent |  prawo ochrony własności intelektualnej