PRAWO W OCHRONIE ZDROWIA

Czy lekarz - katolik może odmówić wypisania środków antykoncepcyjnych?

Rzecznik Praw Pacjenta przyznaje, że lekarz może odmówić wykonania świadczeń, powołując się na tzw. klauzulę sumienia. Wanda Nowicka, szefowa Federacji na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny uważa, że korzystanie z tej możliwości prawnej w przypadku środków antykoncepcyjnych jest nadużyciem. Zdaniem Macieja Hamankiewicza, prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej ginekolog ma prawo odmówić zaordynowania leku ze względu na konflikt ze swoim światopoglądem.

Według Barbary Kozłowskiej, Rzecznika Praw Pacjenta (RPP), zgodnie z ustawą o zawodach lekarza i lekarza dentysty, lekarz ma prawo powstrzymać się od wykonania świadczeń zdrowotnych niezgodnych z jego sumieniem. Wyjątek od tej zasady dotyczy tylko sytuacji określonej w art. 30 ww. ustawy, czyli gdy zwłoka w udzieleniu pomocy mogłaby spowodować niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia.

Odmowa nie bezwarunkowa

Barbara Kozłowska przypomina, że skorzystanie z klauzuli sumienia rodzi po stronie lekarza konieczność dopełnienia ustawowych obowiązków, tzn. wskazania pacjentowi realnej możliwości uzyskania danego świadczenia u innego lekarza lub w innym zakładzie opieki zdrowotnej.

Lekarz ma także obowiązek odnotownia faktu powstrzymania się od wykonania świadczenia zdrowotnego niezgodnego z jego sumieniem w dokumentacji medycznej. Jeżeli wykonuje swój zawód na podstawie stosunku pracy lub w ramach służby, ma też obowiązek uprzedniego powiadomienia o tym na piśmie przełożonego.

- W przypadkach, gdy lekarz korzysta ze swojego ustawowego prawa, dopełniając wymienionych wyżej obowiązków, nie dochodzi do naruszenia ustawy i nie istnieją tym samym podstawy do podejmowania interwencji w takich sytuacjach przez Biuro Rzecznika Praw Pacjenta – mówi nam Barbara Kozłowska.

W przypadkach gdy obowiązki nie są przez lekarza realizowane, RPP może poinformować pacjentkę o obowiązkach lekarza wynikających z ustawy oraz o możliwości złożenia skargi do właściwego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej przy Okręgowej Izbie Lekarskiej.

RPP może wystąpić do osoby, kierującej danym zakładem opieki zdrowotnej, o wyciągnięcie konsekwencji służbowych w stosunku do lekarza. Może też zbadać, czy powstrzymanie się od wykonania świadczeń zdrowotnych niezgodnych z sumieniem odbyło się z zachowaniem wymogów formalnych.

- W przypadku stwierdzenia naruszenia, mogę poinformować właściwego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej przy Okręgowej Izbie Lekarskiej o naruszeniu przepisów związanych z wykonywaniem zawodu lekarza - przekazała nam Barbara Kozłowska.

Lekarz - nie zakonnik

Lokalna prasa opisała sytuację, w której ginekolog ze specjalistycznej przychodni Szpitala Zakonu Bonifratrów św. Jana Bożego w Łodzi odmówił wypisania recepty na pigułki antykoncepcyjne, mimo że kobieta zrobiła badania cytologiczne oraz badanie USG. Po pozytywnych wynikach poprosiła ginekologa o wypisanie recepty na tabletki, które zażywała od czterech lat.

Lekarz tłumaczył jej, że nie może wypisać recepty, ponieważ ma „odgórny” zakaz stosowania środków hormonalnych. Zdaniem lekarza środków antykoncepcyjnych nie przypisują specjaliści ani  w przychodni, ani w szpitalu Bonifratrów. Według niego takich tabletek nie można kupić też w przyszpitalnej aptece.

Sylwia Kuranda z sekretariatu Kurii Prowincjalnej Zakonu Bonifratrów w rozmowie z portalem rynekzdrowia.pl stwierdziła, że nic nie wie o tym, żeby w szpitalach Bonifratrów obowiązywała zasada niewypisywania kobietom środków antykoncepcyjnych.

- W szpitalach leczą lekarze, nie zakonnicy – powiedziała. Według niej takie decyzje należą indywidualnie do poszczególnych specjalistów. Jak dodała, według jej wiedzy w aptekach, prowadzonych przez zakon takie środki są dostępne. Sekretariat Kurii odesłał nas po dalsze wyjaśnienia do dyrektora szpitala.

Robert Wilanowski, dyrektor Szpitala Zakonu Bonifratrów św. Jana Bożego w Łodzi nie skomentował sytuacji.

– Z uwagi na procedury przyjęte w naszej organizacji, odpowiedź na pana pytanie wymaga akceptacji naszych przełożonych, stanowisko szpitala w przedstawionej sprawie prześlemy w najbliższym terminie – napisał  w mailu do portalu rynekzdrowia.pl, jednak od 10 maja nie otrzymaliśmy żadnej informacji.

Lekarze: miał prawo odmówić recepty

Zdaniem Macieja Hamankiewicza, prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej ginekolog miał prawo odmówić zaordynowania leku ze względu na konflikt ze swoim światopoglądem.

- Mówi o tym jasno kodeks etyki lekarskiej, polskie prawo, jak również prawo unijne. Lekarz odmawiający wypisania recepty na środki antykoncepcyjne nie popełnia absolutnie żadnego błędu - uważa Maciej Hamankiewicz. Dodaje, że lekarz, który odmawia wykonania usługi medycznej, w związku z tzw. klauzulą sumienia, powinien wskazać miejsce w którym pacjent może to świadczenie uzyskać.

Podobnego zdania jest prof. Bogdan Chazan, dyrektor Szpitala Ginekologiczno-Położniczego im. Św. Rodziny w Warszawie.

- Lekarz, pielęgniarka, czy położna, którzy ze względu na swoje przekonania, system wartości, nie chcą uczestniczyć w pewnych procedurach medycznych mają prawo odmówić ich wykonywania – stwierdził. Dodał, że może chodzić na przykład o zabieg ubezpłodnienia, aborcji, czy poradę dotyczącą antykoncepcji. Podkreślił, że  w takim przypadku należy poinformować o tym swoich przełożonych.

Interpretacja klauzuli sumienia

Zgodnie z opinią zespołu prawnego Federacji na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny antykoncepcja nie powinna być objęta klauzulą sumienia.

- Lekarze w Polsce mają prawo do korzystania z klauzuli sumienia, ale jest wątpliwe, czy powinno to obejmować również kwestię przepisywania środków antykoncepcyjnych - uważa Wanda Nowicka szefowa Federacji na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny. Przekonuje, że choć wielu lekarzy przyznaje sobie to prawo, nie zmienia to faktu, że jest ono - według niej - nadużywane.

- To wykorzystanie luki prawnej do tego, żeby sobie przyznać szczególne kompetencje do oceny moralnej danej procedury medycznej, a co za tym idzie wpłynięcia na jej dostępność - tłumaczy Wanda Nowicka. Dodaje, że Federacja na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny od lat zwraca na to uwagę.

Według Wandy Nowackiej, w praktyce prawo lekarza do kaluzuli sumienia, dowolnie interpretowanej, staje się nadrzędne wobec prawa kobiety do wyegzekwowania świadczenia.

Podobał się artykuł? Podziel się!
comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Rynekzdrowia.pl: dołącz do nas na Google+

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH