Kto może być psychoterapeutą - porządkowanie rynku czy bitwa o pacjenta?

Trwa spór między między psychiatrami a psychoterapeutami, dotyczący zasad dopuszczania do zawodu psychoterapeuty. Portal rynekzdrowia.pl rozmawia z obiema stronami, m.in. z prof. Aleksandrem Araszkiewiczem, współautorem projektowanych przepisów, które - zdaniem ich krytyków - ograniczą dostęp Polaków do psychoterapii.

Przypomnijmy, że powodem tej gorącej dyskusji jest projekt ustawy o niektórych zawodach medycznych i zasadach uzyskiwania tytułu specjalisty w innych dziedzinach mających zastosowanie w ochronie zdrowia.

PFP: Zagrożona równość podmiotów

Zdaniem Polskiej Federacji Psychoterapii (PFP) nowa ustawa – jeśli wejdzie w życie – zawłaszczy dostęp do zawodu psychoterapeuty dla psychologów i lekarzy, a to narusza prawa nabyte licznych wykwalifikowanych psychoterapeutów, mających wykształcenie inne niż psychologiczne czy lekarskie.

Zgodnie z projektem ustawy o prawie do wykonywania zawodu decydowałaby Centralna Rada i centralny system szkoleń oraz weryfikacji, któremu podlegałby każdy psychoterapeuta. Certyfikaty dla psychoterapeutów byłyby przyznawane przez Polskie Towarzystwo Psychiatryczne i Polskie Towarzystwo Psychologiczne.

Psychoterapeuta stałby się zawodem medycznym. Tym samym prawo do jego wykonywania utraciliby psychoterapeuci będący socjologami, magistrami resocjalizacji, pedagogami, filozofami, teologami, a nawet magistrami psychoterapii.

W piśmie do Ministerstwa Zdrowia i premiera Donalda Tuska psychoterapeuci zrzeszeni w kilku krajowych stowarzyszeniach apelują o uznanie dorobku szkoleniowego polskich stowarzyszeń od lat kształcących oraz certyfikujących w zawodzie psychoterapeuty (w kraju działa ok. 20 takich ośrodków).

Jak podkreślają autorzy listu, ustawa wyklucza ich stowarzyszenia, tworząc monopol towarzystw: psychologicznego i psychiatrycznego: – Tym samym narusza konstytucyjną równość podmiotów wobec prawa. Przy drastycznie ograniczonym dostępie pacjentów do usług psychoterapeutycznych (w Polsce brakuje 17 000 psychoterapeutów) ustawa zmniejszy go jeszcze bardziej – czytamy w piśmie.

Prof. Araszkiewicz: Nowe przepisy poprawią sytuację

W opinii prof. Aleksandra Araszkiewicza, byłego prezesa Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, współautora projektu ustawy, nowe przepisy poprawią sytuację na rynku świadczeń w tej dziedzinie.

– Prawo do wykonywania zawodu będą dalej mogli uzyskiwać absolwenci wyższych uczelni niektórych kierunków humanistycznych, którzy w tym celu przejdą odpowiednie szkolenie zakończone otrzymaniem certyfikatu. Mamy w kraju deficyt w tym zawodzie, ale to nie znaczy, że należy go uzupełnić niewykwalifikowaną kadrą. W końcu chodzi o zdrowie człowieka. Dlatego trzeba wytyczyć standardy i się ich trzymać – tłumaczy portalowi rynek zdrowia.pl prof. Aleksander Araszkiewicz.

Profesor dodaje, że najliczniejsza dziś grupa psychoterapeutów to osoby z certyfikatami Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego i Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, nie powstanie więc jakaś czarna dziura.

Dziedzina interdyscyplinarna
Katarzyna Węglorz-Makuch, prezes Polskiej Federacji Psychoterapii w rozmowie z portalem rynekzdrowia.pl zaznacza, że do zawodu psychoterapeuty oprócz lekarzy powinni być dopuszczeni także absolwenci studiów humanistycznych, społecznych, przyrodniczych posiadający odpowiednie certyfikaty.

– Psychoterapia jest interdyscyplinarną dziedziną nauki, czerpiącą z różnych obszarów wiedzy, nie jest więc jedynie procedurą medyczną. Ma zastosowanie w wielu sferach życia społecznego, takich jak: walka z bezrobociem i patologiami społecznymi, szkolnictwo, więziennictwo, resocjalizacja, pedagogika, pomoc społeczna, profilaktyka zdrowotna – wymienia Katarzyna Węglorz-Makuch.

Dodaje, że potrzebne jest takie sformułowanie przepisów, by o merytorycznym wymiarze profesji psychoterapeuty, w tym o zasadach przyznawania uprawnień zawodowych, demokratycznie decydowali psychoterapeuci.

Konieczny jest nadzór

Zdaniem prof. Aleksandra Araszkiewicza, protesty niektórych środowisk psychoterapeutów są przejawem obawy przed utratą dochodów.

– Dziś psychoterapeutą może być praktycznie każdy. Wystarczy, że na drzwiach wywiesi sobie tablicę z taką informacją i już przyjmuje chorych. W Polsce dział ok. 40 różnych ośrodków psychoterapeutycznych, w części z nich program i metody leczenia mają niewiele wspólnego z nauką. Dzieje się tak, ponieważ tej działalności nikt nie kontroluje i to właśnie ma zmienić ustawa – wyjaśnia prof. Araszkiewicz.

Jak podkreśla, psychoterapia jest sposobem leczenia za pomocą metod psychologicznych, czyli działa w ramach systemu ochrony zdrowia, a skoro tak, to musi być uregulowana odpowiednimi przepisami resortu zdrowia.

– Trzeba pamiętać, że psychoterapeuta często opiekuje się pacjentami, którzy mają również inne problemy zdrowotne. Dlatego musimy mieć pewność, że pacjentom pomaga wykwalifikowany specjalista. Oczywiście, jeżeli ktoś będzie chciał korzystać z porady osoby bez odpowiedniego certyfikatu, może to zrobić, ale niech taki pacjent będzie świadomy takiego wyboru i niech nie robi tego na koszt NFZ – stwierdza profesor.

Nie ten resort?
Takie ujęcie problemu, zdaniem prezes Węglorz-Makuch, jest dla jej środowiska krzywdzące. Podkreśla, że wszystkie krajowe towarzystwa psychoterapeutyczne stosują kodeks etyczny, gwarantujący odpowiednią ochronę praw pacjenta. Ich programy szkoleniowe są afiliowane przez europejskie organizacje, które weryfikują standardy i efekty szkolenia.

Kształcenie profesjonalnych umiejętności psychoterapeutów odbywa się w czterech obszarach: szkolenie teoretyczne (wiedza), własna psychoterapia, praktyka kliniczna i superwizja (analiza oraz ocena pracy terapeuty z pacjentami).

– Szkolenie trwa 4 lata i dopiero po jego pomyślnym ukończeniu absolwent zdobywa uprawnienia do psychoterapii. Nie można zatem zarzucać mu braku przygotowania – mówi Katarzyna Węglorz-Makuch.

Polska Federacja Psychoterapii także podkreśla konieczność uregulowania kwestii zawodu psychoterapeuty, ale w sposób zapewniający dbałość o dobro pacjentów, a także uznanie różnorodności podejść psychoterapeutycznych.

– Być może ustawa o zawodzie psychoterapeuty, podobnie jak ustawa o zawodzie psychologa, powinna być tworzona nie w resorcie zdrowia, ale Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej – dodaje prezes Węglorz-Makuch.

Jak jednak zauważa prof. Araszkiewicz, również psycholog, który chce być psychologiem klinicznym lub leczyć w ramach umowy z NFZ, musi posiadać odpowiednią akredytację Ministerstwa Zdrowia.

List europosłanki
Zdaniem europosłanki Danuty Hübner, rozwiązaniem problemów polskiej psychoterapii byłoby wyodrębnienie zapisów dotyczących tej dziedziny z projektu ustawy o niektórych zawodach medycznych.

W piśmie do Polskiej Rady Psychoterapii prof. Hübner przyznaje, że zawód psychoterapeuty jest bardzo złożony, interdyscyplinarny, wymagający stałego doskonalenia się i otwartego patrzenia na świat. Z tego powodu polskie prawo powinno precyzyjnie definiować tę profesję oraz uwzględniać jej skomplikowaną specyfikę.

– Jedynie przy dokładnym określeniu ram prawnych, stworzymy dogodne warunki do rozwoju psychoterapii w Polsce. Odrębne uregulowanie zawodu w prawodawstwie krajowym powinno ułatwić dostęp do zawodu oraz poszerzyć jego dostępność dla obywateli – pisze Danuta Hübner.

W Austrii, która ma bardzo dobrze zorganizowaną opiekę psychoterapeutyczną, uznaje się 21 kierunków psychoterapii. Przekłada się to na najwyższą w Europie liczbę psychoterapeutów na 100 tys. mieszkańców. Efektem jest m.in. znaczny spadek liczby samobójstw w tym kraju.

Spotkanie szansą na kompromis
Jak ustalił portal rynekzdrowia.pl, Ministerstwo Zdrowia chce włączyć do prac nad ustawą przedstawicieli towarzystw psychoterapeutycznych. W ciągu miesiąca powinno dojść do spotkania przedstawicieli Polskiej Federacji Psychoterapii i resortu zdrowia.

Zgodnie z danymi epidemiologicznymi każdego roku około 3,8 miliona Polaków boryka się z różnego rodzaju zaburzeniami psychicznymi. Na 100 tysięcy obywateli w Polsce przypada jedynie 8 psychoterapeutów. Pod tym względem nasz kraj zajmuje dopiero 21. miejsce w Europie.

Szacuje się, że dla zapewnienia właściwej opieki psychoterapeutycznej w naszym kraju, należałoby wyszkolić około 27 tysięcy psychoterapeutów.

 

Podobał się artykuł? Podziel się!
comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Rynekzdrowia.pl: dołącz do nas na Google+

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.