W krakowskim Muzeum Hutten-Czapskiego otwarto we wtorek (5 września) wystawę "Szlachetne zdrowie - ziołolecznictwo i medycyna". Znalazły się na niej m.in dawne herbarze czyli zielniki, gdzie zamieszczano także porady dotyczące różnych kuracji.

Ekspozycja zawiera m.in. 80 starodruków, powstałych od końca XV w. do lat 30. XIX w. oraz 20 map i planów związanych z szeroko pojętą tematyką medyczną, jak np. mapa uzdrowisk polskich z okresu międzywojennego. To tylko część z kilkuset związanych z medycyną obiektów w kolekcji działu starych druków Muzeum Hutten-Czapskiego, oddziału Muzeum Narodowego w Krakowie (MNK).

Wystawę otwiera zbiór herbarzy, czyli dawnych zielników. - Te przepięknie ilustrowane księgi przed kilkuset laty były prawdziwymi kompendiami wiedzy medycznej. Nie tylko opisywały rośliny o właściwościach leczniczych, lecz zawierały receptury leków, które można sporządzić z danych ziół lub owoców, opisy postępowania w przypadku najróżniejszych dolegliwości, a nawet informacje anatomiczne czy np. instrukcje odbierania porodu - powiedziała kuratorka wystawy Iwona Długopolska.

W rozmowie z PAP zaznaczyła, że ogromna wiedza naszych przodków o ziołolecznictwie odegrała fundamentalną rolę w rozwoju farmaceutyki. "Wiedza ta była oparta na dorobku starożytnych, np. Hipokratesa (którego dzieła też są na wystawie), jak i na doświadczeniu własnym" - powiedziała.

Na wystawie są prace autorów z całej Europy. Najstarszy zielnik - "Hortus sanitatis" - pochodzi z ok. 1507 r., opublikowany został w Strasburgu. Są też księgi wydane w Krakowie, np. "De herborum virtutibus" z 1537 r. Aemiliusa Macera oraz herbarzy Marcina Siennika i Marcina z Urzędowa, również z XVI w.

Dzięki "Statutom" zakonu szpitalników zwiedzający zobaczą, jak ponad 400 lat temu wyglądała sala szpitalna. Nie zabrakło traktatów dających wyobrażenie o ówczesnej relacji lekarzy z pacjentami, oraz podobizn świętych, do których zwracano się w przypadku cięższych i lżejszych dolegliwości.

Tematykę powiązań medycyny z astrologią i magią porusza traktat "O zjawach, widmach oraz wielkich hałasach i różnych przeczuciach, które zapowiadają śmierć człowieka, wielkie klęski i zmiany władzy" Ludwiga Lavatera z 1659 r. oraz dzieło "Cudowne tajemnice magii naturalnej i kabalistycznej" przypisywane XIII-wiecznemu teologowi i świętemu Albertowi Wielkiemu.

Tytuł wystawy nawiązuje do fraszki Jana Kochanowskiego "Na zdrowie" i jej pierwszych słów: "Szlachetne zdrowie, nikt się nie dowie, jako smakujesz, aż się zepsujesz".

Jeden z przykładowych przepisów, zamieszczony w księdze "Vade Mecum Medicum" (Częstochowa, ok. 1721 r.), dotyczy "zatrzymania womitów". Przed wiekami na wstrzymanie wymiotów radzono: "Weźmi liścia Makowego młodo zebranego y ususzonego garść, przyday skorek Cytrynowych lub Pomarańczowych suchych, warz w wodzie, przecedziwszy daway pić choremu często, przydaiąc Gałki muszkatowej albo Cynamonu utartych, albo kto mieć może +Spiritum vitrioli+ do kwaterki tey Dekokcyei kropel 20".

Ekspozycja "Szlachetne zdrowie - ziołolecznictwo i medycyna" czynna będzie do 7 stycznia 2018 r.

Beata Kołodziej (PAP)

Podobał się artykuł? Podziel się!

CZYTAJ TAKŻE

comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Rynekzdrowia.pl: dołącz do nas na Google+

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.