Nauka w Polsce/Rynek Zdrowia | 17-08-2019 12:50

Jak dbać o zdrowie i się leczyć, gdy nie ma lekarza? Średniowieczny kairski medyk radzi…

Kto patrząc na sierp Księżyca na początku miesiąca powie: "Przysięgałem Bogu, że nie zjem cykorii ani mięsa" - to w tym miesiącu nie będzie go bolał ząb mądrości. Oto jedna z porad zdrowotnych XIV-wiecznego, kairskiego lekarza, którego dzieło przekłada arabistka, prof. Paulina Lewicka.

Do dziś zachowało się kilkanaście egzemplarzy tego dzieła. Najpóźniejsze jego kopie mogą pochodzić nawet z XVIII w. Fot. Archiwum

Jak informuje serwis Nauka w Polsce, podobnych, z naszego punktu widzenia irracjonalnych porad, w dziele Ibn al-Akfaniego - tłumaczonym przez prof. Lewicką - nie brakuje. Na bezsenność autor radzi na przykład nosić szmaragd, gdy Księżyc wejdzie w znak Wagi.

Jest też profilaktyka. Autor proponuje np. ochronę przed ukąszeniem żmii lub skorpiona. W tym celu zachęca do wypatrywania niewielkiej planety na nieboskłonie w konstelacji Wielkiej Niedźwiedzicy.

Te oraz inne tego typu porady zawarte są w dziele o niezwykle brzmiącym tytule: "Bogactwo informacji dla inteligentnego człowieka o tym, co się stosuje, gdy nie ma lekarza".

Arabiści od lat znali i badali liczne teksty o tematyce medycznej, których autorami byli średniowieczni arabscy lekarze, i które skierowane były przede wszystkim do innych lekarzy i osób związanych z tym zawodem. Jednak poradniki mówiące o tym, jak dbać o zdrowie samodzielnie lub leczyć się we własnym zakresie, były zapomniane. Naukowcy z Europy jeszcze ich nie poznali.

"Wiele wskazuje na to, że książka Ibn al-Akfaniego była jednym z najbardziej popularnych dzieł tego typu w świecie arabskim" - podkreśla w rozmowie z PAP Paulina Lewicka, która pracuje w Katedrze Arabistyki i Islamistyki Wydziału Orientalistycznego Uniwersytetu Warszawskiego.

W ramach projektu NCN badaczka przetłumaczy tekst na angielski i przygotuje krytyczną edycję arabskiego oryginału.

Więcej: naukawpolsce.pap.pl