Wspólne geny dla cukrzycy typu 2 i raka okrężnicy
- Maciej Chałubiński/Rynek Zdrowia
- 27-12-2011 15:31
Chorzy na cukrzycę typu 2 obarczeni są większym ryzykiem zachorowania na raka okrężnicy. Do wspólnych czynników ryzyka tych zaburzeń należą: starszy wiek, dieta, otyłość oraz mała aktywność fizyczna. Prawdopodobnie kolejnym wspólnym czynnikiem są geny.
Celem naukowców z University of Hawaii Cancer Center, USA, była odpowiedź na pytanie czy związek cukrzycy typu 2 z rakiem okrężnicy odnotowany w obserwacjach epidemiologicznych może być uwarunkowany genetycznie.
W badaniu wykonanym w ramach inicjatywy Population Architecture using Genomics and Epidemiology (PAGE) oceniono 19 pojedynczych polimorfizmów związanych z ryzykiem rozwoju cukrzycy u nieco ponad 2000 chorych na raka okrężnicy. Grupę kontrolną stanowiło ponad 6000 osób.
Spośród polimorfizmów związanych z rozwojem cukrzycy cztery - THADA, JAZF1, KCNJ11 i TSPAN8 (LGR5) - zwiększały też ryzyko zachorowania na raka okrężnicy. Najsilniejszy związek zaobserwowano dla mutacji THADA, polegającej na zastąpieniu jednego nukleotydu. Prowadzi ono do zamiany aminokwasu - treoniny na alaninę w pozycji 1187 białka (p=0.004).
Polimorfizm genu THADA wiązał się z wysokim prawdopodobieństwem rozwoju raka okrężnicy, a jednocześnie niskim ryzykiem zachorowania na cukrzycę.
Co ciekawe, związek raka i cukrzycy był najsilniejszy w przypadku polimorfizmów THADA i KCNJ11 wśród pacjentów, którzy w wywiadzie nie zgłaszali rozpoznania cukrzycy. Autorzy zaznaczają, że choć polimorfizm THADA zwiększał ryzyko rozwoju raka okrężnicy u pacjentów z prawidłową masą ciała, to obserwowano go również u chorych z nadwagą.
Gen THADA koduje biało związane z gruczolakiem tarczycy (thyroid adenoma-associated protein). Co ciekawe, wiąże się on również z rakiem prostaty. Natomiast gen KCNJ11 koduje białko kompleksu kanału potasowego odgrywającego ważną rolę w wydzielaniu insuliny indukowanym glukozą. Jeden z jego polimorficznych wariantów warunkuje większą wrażliwość na insulinę oraz jej wczesne uwalnianie.
Zależność między polimorfizmem KCNJ11 i rakiem okrężnicy może zatem wynikać z nadmiernego wydzielania insuliny promującego karcynogenezę w obrębie okrężnicy.
Autorzy badania konkludują, że ryzyko zachorowania na cukrzycę może współwystępować z podatnością na rozwój raka okrężnicy prawdopodobnie w mechanizmach niezależnych od siebie. Ich zdaniem cukrzyca może wpływać na rozwój raka okrężnicy np. poprzez wysokie poziomy glukozy, choć nie wykluczają też istotnej roli przewlekłego stanu zapalnego.
Oprac. dr n med. Maciej Chałubiński
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21602532
Gut. 2011 Dec;60(12):1703-11.
Type 2 diabetes risk variants and colorectal cancer risk: the Multiethnic Cohort and PAGE studies.
Czytaj więcej:
rak okrężnicy | cukrzyca typu 2 | artykuły onkologia