Unijne dotacje dla szpitali. Ostrożnie z przepisami - brak staranności może drogo kosztować

Programy unijne dają dostęp do dotacji, bez których w wielu szpitalach nie mogłoby być mowy o remontach i wymianie sprzętu. Pieniądze są spore, stąd konieczność bardzo uważnej realizacji warunków każdego programu. Starostwo w Radomsku stanęło przed groźbą zwrócenia około 12 mln zł wydanych na zakupy inwestycyjne dla szpitala powiatowego.

W czerwcu i lipcu pracownicy Urzędu Marszałkowskiego w Łodzi przeprowadzili kontrolę realizacji projektu pod nazwą Zakup aparatury, sprzętu medycznego i wyposażenia medycznego niezbędnego dla osiągnięcia celu realizowanego zadania inwestycyjnego ''Budowa Szpitala Powiatowego w Radomsku''.

Do zwrotu 12 milionów?
Projekt realizowany był w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2007-2013, a jego całkowity koszt wynosił prawie 35 mln zł, z czego środki unijne stanowiły 29,2 mln zł. Wnioski pokontrolne wskazały na zaniedbania po stronie zamawiającego oraz naruszenia zapisów ustawy o zamówieniach publicznych. Najwięcej zastrzeżeń dotyczyło procedury przetargowej.

Starostwo Powiatowe w Radomsku jako organ sprawujący nadzór właścicielski nad radomszczańskim Szpitalem Powiatowym, stanęło przed groźbą zwrócenia ok. 12 mln zł.

Kontrola projektu została przeprowadzona w siedzibie instytucji kontrolującej - w Urzędzie Marszałkowskim w Łodzi.

- Miało to na pewno wpływ na wyniki kontroli ponad 50 postępowań przetargowych. Wymagały ogromnej ilości dokumentów. Nie wszystkie znajdowały się w segregatorach dostarczonych do instytucji kontrolującej. Gdyby kontrola była przeprowadzona u nas, moglibyśmy od razu udzielić wyjaśnień i dostarczyć brakujące dokumenty - przekonuje wicestarosta Andrzej Plutecki.

Beneficjent wyjaśnia
Starostwo Powiatowe w Radomsku wysłało do Urzędu Marszałkowskiego w Łodzi liczącą 160 stron odpowiedź, odnoszącą się do wszystkich zarzutów zawartych w informacji pokontrolnej oraz brakujące dokumenty.

- Liczymy, że nasze wyjaśnienia, które złożyliśmy, pozwolą zmniejszyć kwotę zwracanej dotacji do minimum, może nawet do zera. Z wielu tych zarzutów możemy się wybronić. Chciałbym, żeby nawet ze wszystkich, ale ostateczna decyzja należy do Urzędu Marszałkowskiego - mówi nam wicestarosta radomszczański.

Jeśli wyjaśnienia nie zostaną uwzględnione i instytucja kontrolująca przyśle zalecenia pokontrolne, z którymi starostwo się nie zgodzi, miejscowemu samorządowi pozostaje odwołanie do marszałka województwa, następnie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a ostatecznie do Naczelnego Sąd Administracyjnego.

Jacek Grabarski z Wydziału Informacji i Komunikacji Społecznej Urzędu Marszałkowskiego w Łodzi przyznaje, że stwierdzone naruszenia według taryfikatora ministerialnego faktycznie grożą koniecznością zwrotu 12 mln zł dotacji. Potwierdza, że beneficjent złożył bardzo obszerne wyjaśnienie w tej sprawie, które jest weryfikowane przez kontrolerów instytucji zarządzającej, rozpatrywane są wszystkie zastrzeżenia i uzupełnione dokumenty.

- Jest wysoce prawdopodobne, że kwota ta zostanie znacznie obniżona. Do czasu zakończenia postępowania kontrolnego i uprawomocnienia się decyzji pokontrolnych nie sposób mówić o wysokości kary - mówi Jacek Grabarski.

Kary z taryfikatora
Wskazuje, że to nie jedyna sytuacja w Łódzkiem, kiedy inwestycja związana z placówką ochrony zdrowia jest zagrożona nałożeniem kary, ale dotychczasowe były na znacznie mniejszą skalę.

Jak tłumaczy, Urząd Marszałkowski w Łodzi, jako instytucja zarządzająca środkami unijnymi w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Łódzkiego, jest zobligowany przepisami unijnymi i ministerialnymi do kontrolowania i rozliczania każdej inwestycji, jaka została zrealizowana z pieniędzy wspólnotowych.

- Kary nakładane na beneficjentów nie wynikają z surowości urzędników, ale są ściśle podane w taryfikatorze ministerialnym, do przestrzegania którego dobrowolnie zobowiązywał się każdy beneficjent przy podpisaniu umowy przewidującej pozyskanie dofinansowania - zapewnia pracownik Wydziału Informacji i Komunikacji Społecznej.

Dodaje, że kontrolujący podchodzą jednocześnie z dużą wyrozumiałością wobec beneficjentów przy wyznaczaniu terminów i dostarczaniu niezbędnych do kontroli dokumentów.

Jak częste są podobne potknięcia przy realizacji programów unijnych i co podpowiada w tej materii doświadczenie innych jednostek?

Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych, jako instytucja pośrednicząca w wypłacie środków unijnych na Mazowszu podpisała 1260 umów w ramach Regionalnego Program Operacyjnego na kwotę prawie 5,6 mld zł.

Do zwrotu należy się...
Jak mówi nam Lidia Krawczyk z Jednostki, w projektach realizowanych w działaniu 7.1 RPO WM Infrastruktura służąca ochronie zdrowia i życia (projekty realizowane przez publiczne i niepubliczne ZOZ-y) wykazano 5,46 mln zł nieprawidłowości, gdzie łączna wartość dofinansowania zawartych umów to ponad 250,8 mln zł - wylicza Lidia Krawczyk.

Wśród ujawnionych nieprawidłowości najwięcej dotyczy naruszenia Ustawy Prawo Zamówień Publicznych, w tym głównie: niewłaściwego stosowania ustawy PZP do zakupów powyżej 14 tys. euro netto, niestosowania trybów określonych w PZP, wydatków niezgodnych z kategorią zawartą w budżecie wniosku o dofinansowanie.

Dla przykładu, w województwie śląskim według stanu na lipiec 2012 roku w ramach RPO WSL 2007-2012 zakontraktowano zadania na 5 mld 751 mln zł. Łączna kwota do zwrotu przez beneficjentów to 25,1 mln zł.

Jak zwraca uwagę Aleksandra Marzyńska, rzecznik prasowy Urzędu Marszałkowskiego w Katowicach, kwota ta stanowi znikomą wartość procentową (około 0,43 proc.) wartości zadań; podobnie jest w ochronie zdrowia. I tam główną przyczyną obciążeń są korekty nakładane za naruszenia Prawa zamówień publicznych oraz stwierdzane wydatki niekwalifikowane.

Jak mówi nam Justyna Kozak, kierownik referatu ds. wyboru projektów 2 w Wydziale Rozwoju Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego w Katowicach, kłopoty wynikają np. stąd, że beneficjenci na etapie oceny formalnej wniosku nazywają wydatki w taki sposób, że nie da się zweryfikować ich kwalifikowalności.

Dopiero na etapie przedstawienia faktury okazuje się, że wydatek nie może być dotowany. W przypadku ochrony zdrowia może tak się zdarzyć, gdy np. kupowane jest wyposażenie biurowe dla gabinetów lekarskich, które nie służy bezpośrednio pacjentom.

Taki zespół
Kierownik zwraca uwagę, że w przypadku programów w ochronie zdrowia działa też specyficzny mechanizm uzależniający procent dofinansowania wybranych inwestycji od poziomu kontraktu z NFZ. Zatem może się zdarzyć, że i poziom kontraktu będzie mieć wpływ na konieczność wyrównania dotacji w górę lub w dół.

Jednym ze szpitali, który w skali kraju ma największe doświadczenie dotyczące korzystania ze środków pomocowych jest nowo oddany Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Słupsku, gdzie uzyskano z tej puli w ostatnich latach 90 mln zł.

Tam, aby znajdować pieniądze na zakup sprzętu i opracowywać wnioski o programy, ale i monitorować ich realizację już na szpitalnych oddziałach, od siedmiu lat istnieje dział analiz, zakupów inwestycyjnych i promocji.

- Mieliśmy wiele kontroli i z poziomu Warszawy i zagranicznych. Jak dotąd nie było uwag - mówi Ryszard Stus, dyrektor WSS w Słupsku, który zapewnia, że chętnie dzieli się doświadczeniami w pozyskiwaniu środków pomocowych.

Początkowo zespół analiz zlecał studium wykonalności na zasadach outsourcingu, teraz - po nabraniu doświadczenia - prowadzi program od jego pozyskania do zakończenia realizacji. - Właśnie w tym, że jednym programem zajmuje się cały czas ten sam zespół ludzi, też upatruję źródło powodzenia - zaznacza dyrektor Stus.

Jak dodaje, "słupski" model zabiegania i kontrolowania wydatkowania środków unijnych wart jest polecenia dużym szpitalom. W mniejszych lepiej sprawdzi się zlecenie tych prac doświadczonej firmie zewnętrznej. A takich już dzisiaj nie brakuje. Podobał się artykuł? Podziel się!
comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Rynekzdrowia.pl: dołącz do nas na Google+

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH