Jacek Janik/Rynek Zdrowia | 26-01-2017 05:50

Podwyżki płac i kosztów outsourcingu w szpitalach - nadchodzą kłopoty

Szpitale w negocjacjach z NFZ domagały się podwyższenia wartości kontraktów o 10 proc. ze względu na wejście w życie od 1 stycznia nowych regulacji w zakresie minimalnych płac, w tym w firmach outsourcingowych. Nic z tego. Regulacje już obowiązują. Jak wpłyną na koszty szpitali?

Szpitale w całej Polsce renegocjowały umowy z firmami outsourcingowymi. Fot. PTWP/Andrzej Wawok

Jak podkreśla Zbyszko Przybylski, wiceprezes Polskiej Federacji Szpitali, prezes Wielkopolskiego Związku Szpitali Powiatowych oraz prezes zarządu Szpitala Powiatowego we Wrześni, podpisane ostatecznie kontrakty nie pokryją dodatkowych kosztów. W Szpitalu Powiatowym we Wrześni z tego tytułu dodatkowe obciążenie szacunkowo wyniesie 400-500 tys. złotych.

Renegocjacja umów
Czy rozwiązaniem może być rezygnacja przez szpitale z usług outsourcingowych?

- Można próbować, zatrudniając w zamian osoby za najniższe wynagrodzenie. Czy jednak to obniży koszty? Trzeba także wziąć pod uwagę, że umowy outsourcingowe raczej są wieloletnie, a ich zerwanie zagrożone jest wysokimi karami - mówi prezes Przybylski.

Szpitale w całej Polsce renegocjowały umowy z firmami outsourcingowymi. Tak było np. w Mazowieckim Szpitalu Specjalistycznym im. dr Józefa Psarskiego w Ostrołęce, gdzie Spółdzielnia Inwalidów „Naprzód” wykonująca tam usługi sprzątające i pomocowe przy chorych zwróciła się na mocy obowiązującego prawa o renegocjację umowy, która będzie jeszcze trwała do jesieni 2017 roku.

- Wyliczony przez spółdzielnię koszt usług, z uwzględnieniem nowej stawki minimalnej wyniósłby około miliona złotych więcej - mówi portalowi rynekzdrowia.pl Jerzy Miazga, dyrektor Mazowieckiego Szpitala Specjalistycznego im. dr Józefa Psarskiego w Ostrołęce.

Jak przyznaje dyrektor, tak dużej, dodatkowej kwoty w budżecie szpitala nie ma. Przez cztery miesiące trwały negocjacje, które zostały zakończone porozumieniem, w ramach którego spółdzielnia zobowiązała się dalej świadczyć swoje usługi objęte umową. Uzgodniono jednak, że zostanie zmniejszona, ale  bezpiecznie dla jakości usług, obsada personelu sprzątającego.

- W efekcie został zmieniony harmonogram pracy, z utrzymaniem bezpieczeństwa higienicznego i epidemiologicznego terenu szpitala. Najprawdopodobniej wiązało się to ze zmniejszeniem zatrudnienia w spółdzielni. Mogę jednak stwierdzić, że przez pierwsze trzy tygodnie realizacji w nowej rzeczywistości tej umowy, jako zarząd szpitala nie zaobserwowaliśmy z tego powodu jakichś perturbacji - mówi dyrektor Miazga.

Koszty rosną, przychody nie
Problemy w ostrołęckim szpitalu, podobnie jak w wielu innych, nie tylko są związane z utrzymaniem czystości. O renegocjacje umowy zwróciła się także firma wykonująca usługi pralnicze. Na razie udało się na mocy porozumienia dotychczasowe ustalenia pozostawić bez zmian. Zewnętrznie powierzona jest też ochrona oraz opieka nad terenami zielonymi, a umowy kończą się w 2017 roku.

- Przygotowując się do nowych postępowań przetargowych musimy oszacować wartość zamówienia zgodnie z obowiązującymi stawkami minimalnej płacy. Spowoduje to znaczny wzrost kosztów szpitala, co nie jest uwzględnione w naszym budżecie ani w budżecie kontraktowym z NFZ - mówi dyrektor Miazga.

Jak zauważa, koszty rosną, a przychody maleją. Zaznacza: - Nie są one takie same, chociażby przez zmniejszenie wycen świadczeń w kardiologii interwencyjnej, procedur w zakresie neonatologii i patologii noworodka oraz ortopedii odtwórczej. W budżecie mojego szpitala te zmniejszenia powodują o około 2,5 mln niższy przychód rocznie. Jeśli w 2017 roku w budżecie nie pojawi się dodatkowy przypływ środków, szpital  utraci płynność finansową.

W Opolu rezygnują z ochrony
W Szpitalu Wojewódzkim w Opolu, dodatkowe koszty związane z podwyżką płacy minimalnej w skali roku wyniosą co najmniej milion złotych.

- Nie neguję zasadności wprowadzenia wyższego wynagrodzenia minimalnego. Jeżeli jednak nie wskazuje się źródła pokrycia wzrostu kosztów, to takie placówki jak szpitale, stają wobec bardzo trudnej sytuacji - mówi nam Renata Ruman-Dzido, prezes zarządu Szpitala Wojewódzkiego w Opolu.

Jak tłumaczy, Szpital Wojewódzki w Opolu przeszedł optymalizację kosztów. Dzisiaj nie za bardzo jest na czym oszczędzać. - Zachowujemy płynność finansową dzięki temu, że zrealizowaliśmy wiele inwestycji w sferze pozamedycznej, które skutkują oszczędnościami. Dzięki nim możemy funkcjonować, prowadzić zbilansowaną działalność, uwzględniając na przykład rosnące ciągle ceny leków, odczynników, sprzętu, preparatów krwiopochodnych - podkreśla dyrektor Ruman-Dzido.

Co można zrobić w sytuacji, kiedy nie ma już na czym oszczędzać a trzeba znaleźć pieniądze na rosnące koszty funkcjonowania szpitala?

Z czegoś trzeba zrezygnować. Opolski szpital zrezygnował więc od nowego roku z fizycznej ochrony placówki. Zdecydowano się jedynie na wykupienie usługi, która w wypadku zagrożenia gwarantuje przyjazd grupy interwencyjnej.

- Będziemy musieli rozważyć także cięcia w etatach osób zajmujących się utrzymaniem czystości. Wszystko po to, aby nie oszczędzać bezpośrednio na pacjencie, żeby nie trzeba było zwalniać personelu medycznego - mówi dyrektor.

Przekonuje, że nie chce podejmować decyzji o likwidacji ochrony czy etatów dla sprzątających... - Ale jeśli jej dzisiaj nie podejmę, to za kilka miesięcy będę musiała wydłużać terminy płatności za leki, za jakiś czas nie zapłacę ich w terminie, zostaną naliczone odsetki, a szpital wpadnie w spiralę zadłużenia. A zadłużony szpital to także problem dla pacjenta. Wówczas nie ma mowy, aby zagwarantować mu leczenie na odpowiednim poziomie. Jest to także problem dla systemu, bo przecież obracamy publicznymi pieniędzmi - rozważa dyrektor Ruman-Dzido.

W Bydgoszczy chcą iść do sądu
Z usług outsourcingowych korzysta także Szpital Uniwersytecki nr 1 im. dr. Antoniego Jurasza w Bydgoszczy. Głownie to sprzątanie, transport oraz czynności pomocowe przy pacjentach. Firmom zewnętrznym powierzone są także prace związane z ochroną i obsługą dźwigów.

Według szacunków w bieżącym roku, z tytułu podwyżki płacy minimalnej w budżecie szpitala na wynagrodzenia trzeba będzie przeznaczyć o około 3 mln złotych więcej, z czego o 2 miliony wzrosną koszty usługi firm zewnętrznych.

- Trzy miliony złotych to dla naszego szpitala ogromne pieniądze. Warto zaznaczyć, że wynik finansowy za 2015 rok to zbliżona kwota, na poziomie 3 mln 400 tys. Wszystko rozbija się o wycenę punktów rozliczeniowych NFZ. Samo podnoszenie kontraktu przez Fundusz nic nie daje – przykładowo powiększenie kontraktu w zakresie nierentownych świadczeń, powoduje ogólne zwiększenie nierentowności i kłopoty finansowe - mówi nam Jacek Kryś, dyrektor Szpitala Uniwersyteckiego nr 1.

Szpital wystąpił z pismem do NFZ o zrefinansowanie w kontrakcie kosztów podwyższonych w następstwie wejścia w życie regulujących je aktów normatywnych.

- W odpowiedzi otrzymaliśmy wyjaśnienie, że NFZ nie ma obowiązku uwzględniania w wycenie świadczeń tego rodzaju okoliczności. Oczywiście nie składamy broni w tej sprawie. Pójdziemy z tym do sądu, aby ten zajął stanowisko - stwierdza dyrektor Kryś.

To tylko obietnice?
W rozwiązaniu obecnej trudnej sytuacji, związanej z podwyższeniem najniższych płac, szpitale oczekują na zapowiadane przez Ministerstwo Zdrowia zmiany.

- 2017 ma być rokiem dla służby zdrowia. Liczymy na to, że pani premier Szydło razem z ministrem Radziwiłłem przeznaczy w jego drugiej połowie więcej środków, tak, aby wyższe koszty szpitali wynikające z podwyższenia płacy minimalnej zostały zbilansowane - mówi Zbyszko Przybylski.

Ze strony rządu, ministra Radziwiłła padły optymistyczne obietnice, że w drugim półroczu zostanie więcej pieniędzy przeznaczonych na ochronę zdrowia. Jak wskazuje jednak dyrektor Szpitala Wojewódzkiego w Opolu, w projekcie zarządzenia prezesa NFZ zawierającego wzór, według którego będzie wyliczana wartość ryczałtu na drugie półrocze, wycena punktu ma obejmować wartość z 2015 roku, czyli 52 złote.

- Obietnice dobrze, że są. Dobrze byłoby jednak, aby projekty, które się w tej materii pojawiają, były z nimi spójne - dodaje dyrektor Ruman-Dzido.