Rynek zdrowia - Tabletka i dymek, czyli o interakcjach leku z papierosem

Gorące tematy

Drukuj
Komentarze

Tabletka i dymek, czyli o interakcjach leku z papierosem

Kamil Broszko/Poradnik Aptekarski, nr 5/2009
15-06-2009 07:25

O interakcjach słyszymy najczęściej przy okazji jednoczesnego przyjmowania leków. Tymczasem wzrastająca liczba publikacji potwierdza, jak istotne są również związki zażywania leków z używkami - nie tylko alkoholem, ale także dymem papierosowym.

Według obecnego stanu wiedzy, dym tytoniowy - oprócz alkaloidów pirydynowych (nikotyny, nornikotyny, kotyniny, anabazyny i anatabiny) - zawiera około 4800 innych związków chemicznych, z których około 69 kancerogennych. Są wśród nich policykliczne węglowodory aromatyczne (PAHs - polycyclic aromatic hydrocarbons), zawierające od 3-7 skondensowanych pierścieni, których źródłem są cykliczne izoprenoidy i fitosterole, a także N-nitrozoaminy, aminy aromatyczne, reaktywne rodniki CH- oraz niektóre z 19 metali ciężkich.

Najważniejszy cytochrom P450

- Badania pokazują, że głównym składnikiem odpowiedzialnym za interakcje z lekami w sposób pośredni są policykliczne węglowodory aromatyczne (PAHs), będące potencjalnymi induktorami cytochromu P450, głównie jego izoenzymów CYP1A1, CYP1A2 i prawdopodobnie CYP2E1 – mówi prof. Andrzej Stańczak z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. - CYP1A2 intensywnie uczestniczy w przemianach ustrojowych leków. W skutek nasilenia i przyspieszenia biotransformacji leków będących substratami dla CYP1A2 policykliczne węglowodory aromatyczne (PAHs) mogą więc u palaczy obniżać, bądź niwelować ich działanie farmakologiczne – dodaje naukowiec.

Interakcje farmakokinetyczne

Występują, kiedy substancja wpływa na lek, na etapach wchłaniania, transportu, dystrybucji, biotransformacji i wydalania. Zacznijmy zatem od substancji wyjątkowo popularnych, kofeiny i teofiliny. U palaczy klirens kofeiny wzrasta nawet o 56%, a stężenie jest średnio 2 do 3 razy niższe, niż u osób niepalących. W przypadku teofiliny, występującej zarówno w używkach jak i w lekach (Afonilum, Dilatane, Euphylin, Solosin, Teocard, TheoCaps, Theodor, Tyheospirex, Theovent, Unidur) metabolizowanej także przez CYP1A2, wykazano u palaczy wzrost klirensu (58 - 100%), przy jednoczesnym obniżeniu do 63% okresu półtrwania teofiliny.

Klozapina (Alemoxan, Clocinol, Klozapol, Leponex), czyli atypowy lek antypsychotyczny, metabolizowany przez CYP1A2. - U palących mężczyzn średni poziom w surowicy stanowi jedynie 67.9% (populacja – 82 %) i może być przyczyna braku skuteczności terapii – wyjaśnia prof. Stańczak. Olanzapina (Olzapin, Zalasta, Zolafren, Zolaxa, Zyprexa) jest kolejnym lekiem z grupy atypowych neuroleptyków metabolizowanych przez bezpośrednią N-glukuronidację, przy udziale izoenzymów CYP1A2 i CYP2D6. Stężenie leku w stanie stacjonarnym w surowicy palaczy jest pięciokrotnie niższe, niż w grupie osób niepalących tytoniu.