Specjaliści: szczepionka przeciwko HPV - tak, ale to nie jest zwolnienie z cytologii

ONZ chce by państwa członkowskie sfinansowały program powszechnych szczepień przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV). - To byłoby coś. Dziś to praktycznie jedyne dostępne nam narzędzie do walki z rakiem szyjki macicy, a wciąż tak niedoceniane w naszym kraju - komentuje prof. Marek Spaczyński. Jednak trzeba pamiętać, że ryzyko zachorowania, choć jest zdecydowanie mniejsze, nadal istnieje.

Zakażenia HPV są najczęstszymi infekcjami przenoszonymi drogą płciową. Większość aktywnych seksualnie kobiet zostaje zakażona tym wirusem w którymś momencie swego życia. U 80-90 proc. z nich infekcja mija samoistnie, u pozostałych przechodzi w postać przewlekłą, która znacznie zwiększa ryzyko raka szyjki macicy. Nowotwór rozwija się u kilku procent z nich.

Jednak to właśnie wirus HPV jest odpowiedzialny za większość zachorowań na raka szyjki macicy. W ciągu ostatnich lat specjaliści obserwują, że wirus dynamicznie rozprzestrzenia się w krajach rozwijających się. Co roku odnotowują pół miliona nowych przypadków zachorowań na raka szyjki macicy.

- Dlatego świat szczepi się przeciwko wirusowi HPV. W krajach zachodnich szczepienia te dochodzą do 100 proc. w populacji dziewczynek w wieku 11-13 lat - mówi portalowi rynekzdrowia.pl prof. Marek Spaczyński, kierownik Kliniki Onkologii Ginekologicznej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, były kierownik Centralnego Ośrodka Koordynującego Populacyjny Program Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy.

Smutne statystyki

Polskie statystyki zapadalności i umieralności na raka szyjki macicy są niepokojące: jest to drugi co do częstości występowania nowotwór narządów płciowych u kobiet do 45 roku życia. Co roku około 3500 Polek dowiaduje się, że ma raka szyjki macicy, a połowa z nich umiera, ponieważ zgłosiły się do lekarza zbyt późno.

- W kraju wciąż nie radzimy sobie też z leczeniem tego nowotworu - podkreśla profesor.

Program profilaktyczny w tym zakresie opracowany przez Polskie Towarzystwo Ginekologiczne ruszył na dobre w 2005 r. i chociaż z roku na rok przynosi coraz lepsze efekty, to z bezpłatnych badań cytologicznych korzysta zaledwie około 25 proc. uprawnionych pań.

Jak rozważa prof. Marek Spaczyński, w praktyce badania cytologiczne wykonuje u nas o wiele więcej kobiet, bo gro z nich robi to w prywatnych gabinetach, których nie obejmuje statystyka rejestru. Jednak to nie zmienia faktu, że wciąż w Polsce śmiertelność na raka szyjki macicy jest najwyższa w Europie.

W tej sytuacji rodzi się pytanie co dalej, by polskie statystyki w końcu się poprawiły. Profesor uważa, że rozwiązaniem może być upowszechnienie szczepień na HPV.

- Oczywiście efekty będą wyraźnie widoczne za kilkadziesiąt lat, ponieważ szczepione są dziewczynki w wieku 12-13 lat, zaś apogeum zachorwań na raka szyjki macicy odnotowuje się po 40. r.ż. - zaznacza. Dodaje: - Nie mamy innego dostępnego narzędzia pozwalającego uchronić kobiety przed tą chorobą. Same profilaktyka w postaci badań cytologicznych, to zdecydowanie za mało.

Powszechne szczepienia, jestem za

Zdaniem eksperta świadomość choroby wśród dziewcząt w wieku 11-14 lat, kiedy to zalecane są szczepienia, pozostaje niska. Dlatego wpisanie szczepień ochronnych przeciwko HPV do kalendarza szczepień zalecanych, a co więcej sfinansowanie ich ze środków państwowych zdecydowanie poprawiłoby sytuację zachorowalności na raka szyjki macicy w kraju.

- Jednak mam wątpliwości czy nas na to stać - przyznaje prof. Marek Spaczyński.

Lokalne samorządy jednak coraz częściej decydują się na zakup szczepionki dla swoich nieletnich mieszkanek. Gdynia jako pierwsze duże miasto w Polsce sfinansowała taki program w 2008 r. 

W mediach wciąż pojawiają się błędne informacje dotyczące szczepień przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego, które niestety negatywnie wpływają na wyszczepialność dziewcząt. Głównym argumentem podnoszonym przeciwko szczepieniom jest fakt, że szczepionka została wprowadzona na rynek po bardzo krótkim okresie diagnozowania jej skutków ubocznych (zaledwie 3 lata) oraz, że wyniku szczepienia może dojść do rozwoju choroby, przed którą szczepionka miała zabezpieczać.

- W tym przypadku trzeba jasno powiedzieć, że są to szczepionki, które nie zawierają materiały genetycznego, a związku z tym, nie mogą zainfekować ludzkich komórek. Mogą jednak wywołać odpowiedź układu immunologicznego, która jest warunkiem powstania odporności - wyjaśnia prof. Spaczyński.

Ryzyko mniejsze, ale nie zerowe

Na konferencji prasowej poświęconej problemowi niskiej zgłaszalności kobiet na badania cytologiczne dr Rafał Rdzany z Agencji Oceny Technologii Medycznych, zwrócił uwagę na skrót myślowy jaki pojawia się niekiedy podczas kampanii promujących szczepienia przeciwko HPV.

Z haseł towarzyszących kampaniom kobiety wynoszą przekonanie, że szczepienie zabezpiecza przed nowotworem. Tymczasem szczepienie nie likwiduje zupełnie ryzyka zachorowania na raka szyjki macicy. Przy całym dobrodziejstwie samej szczepionki, opaczne rozumienie haseł kampanii promujących szczepienia może jednak doprowadzić do tego, że w przyszłości kobiety przestaną w ogóle wykonywać cytologie.

Szczepieni przeciwko HPV nie jest panaceum na raka szyjki macicy. Ryzyko zachorowania jest mniejsze o ok. 70-80%, ale ciągle istnieje.

- Oczywiście przyjęcie szczepionki nie oznacza, że nie trzeba będzie wykonywać badań cytologicznych, ponieważ istnieje te kilka procent odmian wirusa, przed którymi szczepienia nie chronią - tłumaczył ekspert z AOTM.

W tym zakresie są rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego i Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego, które jasno wskazują, że szczepienie jest zalecane, ale zarazem nie zwalnia z późniejszej profilaktyki w postaci badań cytologicznych.

Podobał się artykuł? Podziel się!
comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Rynekzdrowia.pl: dołącz do nas na Google+

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH