Pierwotniak pomoże w znalezieniu skutecznej terapii przeciwnowotworowej? FOT. Archiwum RZ; zdjęcie ilustracyjne

Niekodujące RNA są potencjalnym celem w terapii przeciwnowotworowej. Czy jednokomórkowy pantofelek, pierwotniak Paramecium tetraurelia, przyczyni się do lepszego poznania związanych z tym mechanizmów i przybliży naukowców do znalezienia skutecznych terapii?

Pantofelka łatwo jest hodować. Nie jest on organizmem patogennym, jego komórka ma duże rozmiary, a budowa cytoszkieletu jest bardzo złożona. Najczęściej w laboratoriach pantofelek stanowi model do badań nad rzęskami, ponieważ nieprawidłowe funkcjonowanie rzęsek stanowi podłoże wielu ludzkich chorób.
 
Ze względu na występowanie u pantofelka różnych klas niekodujących RNA - kwasów rybonukleinowych, które pełnią rozmaite funkcje biologiczne - pierwotniak ten stanowi również doskonały model do badania biogenezy niekodujących RNA, czyli procesów związanych z ich powstawaniem i funkcją.
 
Niekodujące RNA to cząsteczki kwasu rybonukleinowego, które nie służą do syntezy białek. Pełnią one istotne funkcje podczas rozwoju, odpowiadają za stabilność genomu, prawidłowe funkcjonowanie komórki i regulują proces przepisywania informacji zawartej w DNA - na RNA. Związane z tym defekty są charakterystyczne dla wielu ludzkich chorób, zwłaszcza nowotworów.
 
Model pantofelka do badania biogenezy niekodujących RNA w trakcie procesów płciowych wykorzystuje laureatka stypendium START Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, dr Kamila Maliszewska-Olejniczak z Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN.
 
U pantofelka obecne są dwa typy jąder komórkowych - makro- i mikronukleus. Makronukleus wyraża wszystkie geny, ale nie ma kontynuacji w płciowym potomstwie, gdyż w podczas procesów płciowych ulega degradacji.

Drugie jądro - mikronukleus, w trakcie cyklu płciowego daje początek nowemu makronukleusowi - podlega złożonym przemianom, tzw. rearanżacjom genomowym, podczas których niektóre sekwencje DNA ulegają eliminacji. W tym procesie biorą udział różne klasy niekodujących RNA, które pośredniczą w epigenetycznym przekazaniu informacji z mikronukleusa do nowego makronukleusa" – opowiada badaczka.
 
Prowadzone podczas studiów doktoranckich dr Maliszewskiej-Olejniczak badania przyczyniły się do odkrycia czynnika transkrypcyjnego TFIIS u pantofelka i określenia jego roli w syntezie długich niekodujących RNA w trakcie rozwoju nowego makronukleusa.

Badaczka jako pierwsza wykazała rolę tego białka w procesie niekodującej transkrypcji oraz epigenetycznego przekazywania informacji. Wyniki te zostały opublikowane w czasopiśmie "PLOS Genetics" w 2015 r.
 
Obecnie dr Maliszewska-Olejniczak kontynuuje badania pod kierownictwem dr Jacka Nowaka w ramach grantu OPUS Narodowego Centrum Nauki pt. "Badanie mechanizmów biorących udział w syntezie niekodujących transkryptów" w Pracowni Sekwencjonowania DNA i Syntezy Oligonukleotydów IBB PAN, którą prowadzi dr Robert Gromadka. Realizuje też stypendium START Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej.

PAP - Nauka w Polsce, Karolina Duszczyk
Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl

comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Rynekzdrowia.pl: dołącz do nas na Google+

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH